پاوت

پروستاگلاندین ها

 

ایکوزانوئید ها
ایکوزانوئید ها

پروستاگلاندین ها:لیپیدهای شبه هورمونی

پروستاگلاندین ها دسته ای از ایکوزانوئید ها(که از اکسیداسیون اسید چرب 20 کربنه غیراشباع حاصل میشود) می باشند.
دلیل نامگذاری این مواد بدین نام،این بوده که محققان گمان میکردند که این مواد منشایی از غدد پروستات دارند.اما بعدا اثبات شد که غدد وزیکول سمینال تولید کننده ای این مواد هورمون مانند هستند.

هر پروستاگلاندین از 5 حلقه کربنی و بعبارتی از بیست کربن تشکیل شده است و ساختاری مانند کلسترول ها دارد.بعبارتی دیگر پیشساز انها آراشیدونیک اسید (اشباع نشده 20 کربنی،دارای 4 پیوند دوگانه) می باشد.خود آراشیدونیک اسید نیز از تاثیر آنزیم فسفولیپاز a2 بر روی دی آسیل گلیسرول ها ایجاد می شود.

پس از آن،آراشیدونیک اسید وارد یکی از مراحل سیکلواکسیژناز و یا لیپواکسیژناز می شود.مسیر سیکلواکسیژناز منجر به تولید پروستاسایکلین،ترومبوکسان و پروستاگلاندین های D,E,F می شود و مسیر لیپواکسیژنازی هم فقط در گلبولهای سفید فعال بوده و لکوترین ها را می سازد.

پروستاگلاندین ها طی دو مسیر سیکلواکسیژنازی(c.o.x) تولید می شوند.
1.cox-1:که تولید پروستاگلاندین ها را در یک درجه متوسط و عمومی در بدن بعهده دارد
2.cox-2:که پروستاگلاندین ها را در هنگام تحریکات تولید میکند.
هر دوی این مسیر ها در کبد،رگهای خونی،کلیه و معده انجام می شوند.
اما گیرنده های این مواد،در سلولهای مختلف وجود داشته و همانند هورمون ها و ناقلهای عصبی،میتوانند اثرات مختلفی بر روی سلولها با گیرنده های متفاوت داشته باشند.ده نوع گیرنده پروستاگلاندینی در سلولها داریم که عبارتند از:DP1،2, EP1،2،3،4, FP, IP1،2, و TP.

عملکرد این دست هیدروکربن ها بسیار متفاوت است.
میتوانند باعث تنگی و گشادی عضلات صاف رگها شوند،باعث تراکم یا عدم تراکم پلاکت ها می شوند،می توانند در مواقعی فشار چشم را بالا ببرند،رشد سلولی را در نواحی خاصی کنترل می کنند،مکانیسم تب را با همکاری هیپوتالاموس ایجاد میکنند و حتی در تنظیم هورمونی هم نقش بسزایی را ایفا میکنند.

اما نقش کلی و قابل توجه آنها،حضور پررنگ در مسئله التهاب می باشد که باعث افزایش جریان خون و دیگر پاسخ های التهابی به صورت موضعی و کلی می شوند.

پروستاگلاندین ها
پروستاگلاندین ها

بدین منظور هم از دیرباز تاکنون تلاش های بسیاری جهت کنترل التهاب انجام شده که منجر به تولید داروهای ضد التهاب شده است و در اصل این داروها،تاثیری بعضا ضد پروستاگلاندینی را دارند.مانند ضدالتهاب های استروئیدی(کورتیکواستروئیدها:مانند دگزامتازون،بتامتازون و…) و غیراستروئیدی(مسکن های معمول مانند بروفن که منشا اسیدهای آلی دارند)،کوکسیب ها و سیکلوپنتنون پروستاگلاندین ها.

مکانیسم عملکرد این ضدالتهاب ها گسترده و متفاوت است.ولی برای مثال،آسپرین با تاثیری قابل توجه بر روی مسیر آنزیمی cox-2 باعث عدم ترشح پروستاگلاندین و جلوگیری از التهابهای پیش رو می شود

 

این متن از دکتر محمد رضا سبزپوش ارسال شده که بسیار متشکریم از ایشان.برای دیدن سایر مطالب ایشان روی همین لینک کلیک کنید.

فیسبوک توییتر گوگل + لینکداین تلگرام واتس اپ کلوب

ads

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *