پاوت

بیماری های انگلی بز و گوسفند

 

انگل خارجی
انگل خارجی

 

بيماري هاي انگلي گوسفند و بز

بیماری های انگلی بز و گوسفند ، انگل ها موجودات زنده اي هستند كه تمام يا قسمتي از عمرشان را روي يا داخل بدن موجودات زنده ديگر مي گذارند و از آن ها كه ميزبان نام دارند تغذيه مي كنند،چنين زندگي عمدتا به ضرر ميزبان و به نفع انگل است. خسارت انگل ها بسيار زياد و در عين حال پنهان است.گوسفندو بز در هر زمان ممكن است به انواعي از انگل ها مبتلا باشند.ابتلا به يك انگل زمينه را براي مبتلا شدن به انگل هاي ديگر مهيا مي كند .

انگل ها رو به دو دسته عمده تقسيم مي كنند:
الف) انگا هاي خارجي (External parasites)
ب)انگل هاي داخلي (Internal parasites)

مهمترين انگل هاي خارجي كنه ها،مايت ها(جرب) و شپش ها هستند.مشخص ترين بيماري انگلي خارجي گوسفند به ويژه در ماه هاي سرد سال جرب (گري)است كه در اثر رقابت پا مفصليهاي ريز زير پوست ايجاد ميگردد كه منجر به خراش شديد و ريزش الياف پشمي و مويي مي شود.كنه ها ميز علاوه برمصرف خون ممكن است بعضي بيماري ها چون پيرو پلاسموز را منتقل كنند. بهترين راه معالجه اين انگل ها استفاده از جايگاه مناسب و بهداشتي و حمام دارويي دادن دام هادر آب و هواي مناسب است.

پیشنهاد ما:انتخاب قوچ گوشتی برای گله

ادامه مطلب بیماری های انگلی بز و گوسفند

مهمترين انگل هاي داخلي به اين شرح هستند:

١-تنيازيس(taeniasis)
تنياها يكي از سه رده متعلق به شاخه كرم هاي پهن هستند. رده اي كه تنيا متعلق به آن است تحت عنوان كرم هاي نواري(Tape worrms) مي شناسد. اين نوع كرم ها باريك و طويل هستند، بدنشان پهن و از تعداد زيادي قطعه متصل به هم تشكيل شده است. همه آن ها از دسته انگل هاي داخلي هستند. مهمترين تنيايي كه در گوسفند و بز ديده مي شود مونيزيا(moniezia) مي باشد.
اين انگل در روده كوچك گوسفند و بز زندگي مي كند و طول آنها بين ١تا٥متر است.
سيكل زندگي اين انگل به اين صورت است كه تخم ها و يا بند هاي (segments) حاوي تخم ها همراه با مدفوع از بدن خارج مي شوند.اين تخم ها توسط ميزبان هاي واسط ديگري چون مايت ها يا سوسك ها خورده مي شوند، در بدن آن ها تبديل به لاروي به نام سيستي سر كوئيد(cysticercoids) مي شوند . گوسفند و بز با بلعيدن اين لاروهامبتلا مي گردند. لارو ها به روده رفته و در آنجا رشد كرده و بالغ مي شوند.
در نواحي مختلف اين انگل به اسامي مختلف شناخته مي شود،به طور مثال كرم روده،كخ روده كرم ريخي و… از اسامي محلي اين انگل هستند. به بيان ديگربراي اكثر دامداران انگلي كاملا شناخته شده است.
براي مبارزه با اين انگل از تَركيباتي چون آرسينات سرب(Leadarsenate) يا از تركيبات تجاري چون فنوتيازين(fhenothiazine) و تيابندازول(thiabendazole) استفاده مي شود كه براي مبارزه با ساير انگل هاي دستگاه گوارش نيز موثرند. فراواني اين انگل و درصد ابتلاء دامها به آن به قدري زياد است كه بايد به طور دايمي با آن مبارزه كرد. اين مبارزه نيز از طريق خوراندن و يا تزريق دارو هاي ضد تنيا امكان پذير است.
رعايت اصول بهداشتي از جمله عمل به دستورات لازم در راهنماي داروهاي موجود. ضروري است.

پیشنهاد ما:تخمین سن گوسفند و بز از دندان

ادامه مطلب بیماری های انگلی بز و گوسفند

٢- فاسيولاهپاتيكا(كپلك،فلوك گوسفند،كرم جگر برگ بيدي،برگه ،كخ جگري)
(Liver flukes,Faciolahepetica)
انواع مختلفي از فلوك گوسفند و بز وجود دارند، اما مهمترين آن ها فاسيو لاهپاتيكا است . اين انگل ها گوسفند،بز، گاو و دام هاي ديگر را نيز مبتلا مي كند.
شكل انگل شبيه به برگ است، رنگ آن قهوه اي پر رنگ است و در خدود ٢/٥ سانتي متر طول دارد.
تخم هاي كپك (لقاح شده در دستگاه ماده) از طريق مجراي صفرا وارد روده مي شوند و همراه مدفوع به خارج دفع مي گردند.
در شرايط مناسب تخم به لارو ميرسيد يوم(miracidium) تبديل مي گردد. چنانچه در عرض هشت ساعت اين لارو به ميزبان خود كه نوعي حلزون آب شيرين به نام ليسمينه(Lymnea) است را پيدا نكند از بين مي رود . در صورت يافتن ميزبان از راه جلد وارد بدن شده ، در بدن حلزوني پي در پي تغيير شكل مي يابد وبر تعدادش افزوده مي شود. در بدن حلزون به اسپروسيت(spirochete) تبديل مي گردد،سپس هراسپروسيست به ٣تا٨ رديا(redia) و آنگاه رديا به سر كاريا(cercaria)مبدل مي شود. سر كاريا از بدن حلزون خارج شده و بر روي علف ها و گياهان نزديكي سطح آب قرار مي گيرد.در شرايط نامناسب سر كاريا كيست توليد نموده كه به متاسركاريا معروف است. اين متاسركاريا پس از ورود بِه دستگاه گوارش ميزبان(گوسفندوبه ندرت انسان) در اثر ترشحات غشاء از بين رفته ولارو از طريق جداره روده به مجراي صفرا مي رود. هر انگل ممكن است پس از بلوغ هزاران تخم ايجاد كند.
براي مبارزه با اين انگل دارو هاي مختلفي ساخته شده اند و با اسامي تجارتي مختلف به بازار عرضه مي شوند.
استفاده اصولي از اين داروها با حداكثر اثر روي انگل و اثرات سوء كمتر بر دام ضروري است.
در نقاط آلوده مي توان مراتع محدود را با محلول سولفات مس به نسبت ٣-٧ كيلو در هكتار كود پاشي كرد و مي توان سولفات را به حاملهاييچون آهك يا پودر سنگ به نسبت ١به٨ قسمت اضافه كرد و به كار برد. به استخر ها نيز مي توان سولفات مَس به نسبت ١به پانصد هزار اضافه كرد. اين آب براي علوفه و دامها مضر نيست ولي انگل از بين مي برد.

پیشنهاد ما: بلوغ جنسی قوچ و بز نر

ادامه مطلب بیماری های انگلی بز و گوسفند

٣-كرمهاي گرد(Roundworms)

انواع و اقسام اين كرم ها در قسمتهاي مختلف دستگاه گوارش وجود دارند، ولي دو نوع آن ها بسيار شايع هستند و تحت عنوان نماتد ها يا استرونژيلوز هاي معده و نماتد ها يا استرونژيلوزهاي ريه شناخته مي شوند.
الف-كرم هاي گرد معده يا استرونژيلوزهاي معدي(strongly us)
به نام هاي كرم هاي شيردان،كخ شيردان،سياه ريخي ريخ رش، قرل قورت شناخته مي شود.
تفاوت زيادي بين اندازه اين كرمها وجود دارد. اين كرم ها نيز از طريق دفع تخم و تبديل آنها به لاروها باعث انتشار زياد بين دامها مي شوند. طول اين كرمها حداكثر٢٠-٣٠ ميلي متر است، بيشتر در داخل شيردان و قسمت اول روده باريك هستند .
ب- كرمهاي ريه (Lungworm) يا استرونژيلوژ هاي ريوي به نامهاي كرم. هاي نخي ، كرم ريه و مومار شناخته مي شوند .
انواع و اقسام كرمهاي ريه وجود دارند كه طول آنها حدود پنج سانتي متر به رنگ سفيد و نخ مانند هستند.
اين كرمها در مجاري هوا يا نايژه ها قرار مي گيرند. كرمهاي بالغ در اين نقاط تخم ريزي مي كنند و تبديل به لارو مي شوند و همراه سرفه بالا مي آيند، به بيرون افتاده يا بلعيده مي گردند . اين لارو ها از طريق مدفوع خارج شده به سبزه و علف چسبيده، وارد دستگاه گوارش شده از جداره روده جذب مي شوند وارد خون و لنف شده به ششها مي روند و در نايژه ها جايگزين مي گردند.
اين كرمها باعث جراحت در ششها شده و حتي انسداد مجاري هوا را باعث مي شوند،علامت مشخصه آن سرفه هاي خشك است. براي پيشگيري و مبارزه با اين انگلها نيز بايد از داروهاي مناسب طبق دستورالعمل به طور مرتب استفاده كرد.

٤-٢- كوكسيديوز(coccidiosis)
بيماري است كه به وسيله گونه هاي تك ياخته اي پروتوزايي ايجاد شده و در همه انواع دامها مشاهده مي شود. عامل بيماري در روده ها قرار مي گيرد و وارد مدفوع شده و در سطح وسيع مي تواند توزيع شود. اين انگل باعث بروز مشكلات گوارشي متعدد از جمله اسهال در دامها مي شود.
همچنين زمينه را براي ابتلاي دام به عفونت هاي ثانويه دستگاه گوارش و اندامهاي داخلي ديگر فراهم مي كند.
جهت معالجه اين بيماري بايد از داروهاي ضد كوكسيدوز و آنتي بيوتيك ها استفاده كرد.

 

منبع:کتاب پرورش گوسفند و بز تالیف دکتر رضا ولی زاده

فیسبوک توییتر گوگل + لینکداین تلگرام واتس اپ کلوب

ads

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *